
| Historia |
|
|
|
| Wpisany przez Administrator |
| piątek, 30 października 2009 11:42 |
|
W roku 1917 w Śremie z inicjatywy lokalnego zrzeszenia ogrodników powstała Spółka Hodowców Nasion "Spójnia" powołana w celu produkcji i wymiany nasion warzyw oraz kwiatów. W roku 1921 "Spójnia" wydzierżawiła majątek państwowy Nochowo o powierzchni 625ha i przekształciła się w Towarzystwo Akcyjne w Nochowie, które swą działalność w tym kształcie prowadziło do 1950r. W 1926r. w zakresie zarejestrowanej działalności, oprócz podstawowej jaką była hodowla nasion ogrodniczych, wymieniono jeszcze uprawę roślin lekarskich i hodowlę konia szlachetnego półkrwi. Nochowo było w okresie międzywojennym jedyną placówką w Polsce Zachodniej i przez swoją działalność reprodukcyjną przyczyniło się znacznie do podniesienia stanu ogrodnictwa nie tylko w Wielkopolsce. Hodowano tam wówczas 12 odmian roślin okopowych, 70 odmian roślin warzywnych i 180 odmian kwiatów.
Oprócz rozwijającej się hodowli posiadała ona dobrze funkcjonujący dział handlowy. Dzięki temu była firmą znaczącą na rynku krajowym oraz nawiązała stały kontakt eksportowy z zagranicą. W tym okresie prowadziła ona na szeroką skalę sprzedaż nasion: okopowych, pastewnych, warzywnych i kwiatów. Świadczy o tym „Cennik hurtowy nasion okopowych, warzywnych i kwiatowych 1936-37" wydany w grudniu 1936 r. gdzie czytamy: „Wszelkie nasiona, wysyłamy lityłko na podstawie niżej wyszczególnionych warunków sprzedaży i uważamy, że przez nadesłanie nam swego cennego zlecenia przejmuje każdy z Szanownych Odbiorców wymienione warunki. Ceny podane w niniejszym cenniku rozumie się netto, franco Śrem, wyłącznie opakowania, które policzamy ściśle według własnych kosztów i nie przyjmujemy z powrotem. Przez fachową organizację wysyłkową staramy się uniknąć pomyłek i błędów, jednakże w razie zauważonych usterek prosimy nas natychmiast powiadomić najpóźniej w 7 dniach, a nieomieszkamy odręcznie naprawić wszelkie niedopatrzenia z naszej strony." Mimo tak znacznych osiągnięć w roku 1937 obszar gruntów dzierżawionych przez spółkę zmniejszył się do 400 ha, a stało się to w wyniku częściowej parcelacji domeny państwowej Nochowo. W styczniu 1945 r. Towarzystwo Akcyjne „Spójnia" podjęło przerwana przez wojnę działalność. 2 5 maja 1946 r. Franciszek Wachowiak dyrektor i główny hodowca „Spójni" zawarł z Ministrem Rolnictwa umowę dzierżawy 304 ha gruntu z przejętego na cele reformy rolnej majątku Nochowo. Umowa została zawarta na okres 12 lat, tj. od l kwietnia 1946 do 30 czerwca 1958 r. Pod koniec 1950 r. Spółka zostaje podporządkowana Centralnemu Zarządowi Selekcji Roślin Ministerstwa Rolnictwa w Warszawie i działa odtąd pod nazwą „Spójnia" S.A. Hodowla Nasion — Pod przymusowym zarządem państwowym — Stacja Selekcji Roślin w Nochowie. W 1954 r. „Spójnia" powiększa swój obszar pod uprawę, przejmując na podstawie umowy dzierżawy gospodarstwo rolne Kadzewo o powierzchni 327 ha. Rok 1958 przynosi ważne zmiany. Od l stycznia przymusowy zarząd państwowy nad „Spójnią" przejmuje Centrala Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa. Następnie na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 23 sierpnia 1958 r. „Spójnia" S.A. Hodowla Nasion została przejęta na własność państwa. Jako przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Centrala Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa, Przedsiębiorstwo Państwowe, Hodowla Roślin Ogrodniczych Nochowo w Nochowie działa do l stycznia 1966 r. W wyniku kolejnej reorganizacji zostaje przemianowana na Stację Hodowli Roślin Ogrodniczych w Nochowie i pod tą nazwą działa do połowy 1991 r. Mimo częstych reorganizacji Spójnia podtrzymuje rozpoczęte wcześniej kontakty z zagranicą. Wpisy w księdze pamiątkowej świadczą o podziwie gości dla wysokiego poziomu hodowli. Jednym z ciekawszych jest wpis pani Suszili, która w towarzystwie pułkownika Armii Indyjskiej odwiedziła Nochowo w 1962 r gdzie czytamy: „Było mi przyjemnie przybyć do Nochowa i spotkać tutaj dyrektora, jego żonę i innych ludzi. Byłam bardzo szczęśliwa z tego spotkania i cieszyłam się gościnnością i honorami mnie oddawanymi. Jestem im wdzięczna za to wszystko i mam nadzieję, że będę zawsze pamiętała okazaną mi uprzejmość, gościnności uczucie. Życzę wszystkiego najlepszego spotkanym tu ludziom szczerze oddana Suszila"
Goście z Indii W czasie od 1966 do 1991 trzykrotnie zmienia się podporządkowanie stacji. W latach 1966 - 1975 podlega Zakładowi Roślin Ogrodniczych w Poznaniu, od 1975 do 1982 roku Okręgowemu Przedsiębiorstwu Hodowli i Nasiennictwa Ogrodniczego, a następnie aż do 1991 r. Wielkopolskiej Hodowli Roślin Ogrodniczych. We wrześniu 1971 r. Stacja zwiększa swój areał, gdyż przejmuje folwark o powierzchni 79,8 ha znajdujący się w Międzychodzie. W dniu 28 czerwca 1991 r. utworzono Przedsiębiorstwo Hodowli i Nasiennictwa Roślin Warzywnych „Spójnia" w Nochowie. w 1993 r. na wniosek Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa zlikwidowano Przedsiębiorstwo a powołano Gospodarstwo Hodowli Roślin Ogrodniczych Skarbu Państwa w Nochowie. Podstawą jego działalności było prowadzenie hodowli roślin, produkcja nasion, produkcja rolna i zwierzęca, handel i usługi. Gospodarstwo to zostało po trzech latach przekształcone i podjęło samodzielną działalność gospodarczą w oparciu o Kodeks handlowy. Od dnia 28czerwca 1994 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą „Spójnia" Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze Spółka z o.o. w Nochowie ze 100% udziałem Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W sierpniu tego samego roku Spółka została wpisana do rejestru handlowego Sądu Rejonowego w Poznaniu.
Pole marchwii nantejskiej
Dział hodowli nasion Od początku istnienia spółki „Spójnia" w Nochowie głównym źródłem jej dochodów była hodowla nasion. Dział hodowlany prowadził początkowo tj. od 1921 r. dyplomowany ogrodnik Franciszek Ścieciński, później Bolesław Lewandowski. Do 1937 r. prace hodowlane polegały na selekcji masowej różnych odmian w ramach kilku gatunków. Hodowano rośliny warzywne tj. marchew, buraki, brukiew, rzepę, nasiona kwiatów (letnie i zim-notrwałe) i w małej ilości doniczkowe. Od 1937 r., od momentu zatrudnienia w Nochowie Mieczysława Marcinca i Franciszka Wachowiaka datuje się rozwój hodowli metodą indywidualną. Świadczą o tym zdobyte przez Spójnię wyróżnienia w 1937 i 1938 roku. W okresie okupacji prowadzono tylko reprodukcję dla niemieckiej hodowli w Legnicy Funkcję rządcy pełnił Paul Filip, a sprawami produkcyjnymi nadal zajmował się Mieczysław Marciniec. Dzięki niemu oraz Franciszkowi Wachowiakowi i Ignacemu Koralewskiemu w ukryciu, na małych poletkach wysiewano i selekcjonowano własne materiały tak, że w 1945 r. dysponowano odmianami:
Po wojnie metodyką hodowdaną 9-eiu form roślin warzywnych i 2 form roślin pastewnych oparto na hodowli rodowodowej. Stosowano ją u roślin samopylnych i obcopylnych. Rośliny prowadzono poprzez pojedynki, I, II rozmnożenie i ewentualnie III zależności od współczynnika rozmnażalności i wyrównania hodowlanego. Dział kwiatowy zlikwidowano, ze względu na rozszerzenie hodowli roślin warzywnych. Prace hodowlane rozpoczęto nad niżej wymienionymi odmianami:
Z niżej wymienionych form Hodowla Roślin w Nochowie wprowadziła do Państwowego Rejestru Odmian 12 pozycji. W 1955 r. wpisano:
W 1961r. wpisiano:
Oprócz ww. odmian opracowano i przekazano innym hodowlom:
Od 1954r. rozpoczęto oceniać materiał hodowlany w doświadczeniach miedzy rodowych i międzyodmianowych. Dokonano licznych usprawnień prac hodowlanych. Przykładem tego było wybudowanie szklarni wg projektu inż. Franciszka Wachowiaka. Początkowo izolowano pojedynki w izolatorach obitych gazą. Później wybudowano 3 szklarnie kabinowe, każda z 34 kabin o wymiarach 1,84 x 3,00 i wysokości 2 metrów. Dachy były zakładane tylko na okres kwitnienia nasienników. Kolejnym usprawnieniem było zastosowanie aparatu do rysowania wysadków roślin korzeniowych projektu Mieczysława Marcinca. Od roku 1975 następuje intensyfikacja specjalistycznej produkcji nasiennej, efekty tego stają się widoczne od lat 90-tych, kiedy to sprzedaż nasion zaczęła dawać zdecydowaną większość dochodów przedsiębiorstwa.
Obecnie "Spójnia" posiada ponad 100 własnych odmian wpisanych do Rejestru Odmian Roślin Warzywnych, których produkcję nasienną prowadzi zarówno na własnych gruntach jak i w ramach umów kooperacyjnych z polskimi i zagranicznymi producentami.
|
| Zmieniony: sobota, 21 listopada 2009 10:05 |